نظارت و ارزیابی مادیول سوم درس دوم

نظریه تغییر (Theory of Change – ToC)

نظریه تغییر یک چارچوب مفهومی است که مسیرهای علی و معلولی‌ای را که از طریق آن‌ها انتظار می‌رود پروژه باعث تغییر شود، توضیح می‌دهد. این چارچوب مفروضات زیربنایی و عوامل بیرونی را مشخص ساخته، و نشان می‌دهد که چگونه فعالیت‌ها به نتایج و در نهایت به تأثیرات می‌انجامند.

ویژگی‌های کلیدی نظریه تغییر:

•       با مشارکت ذینفعان ساخته می‌شود و درک مشترک ایجاد می‌کند

•       معمولاً به‌شکل یک دیاگرام یا فلوچارت است که ورودی‌ها، فعالیت‌ها، محصولات، نتایج و تأثیرات را به‌هم متصل می‌سازد

•       در هر مرحله مفروضات و خطرات را به‌صورت واضح بیان می‌کند

•       برای شناسایی سوالات ارزیابی و مدیریت انطباق‌پذیر مورد استفاده قرار می‌گیرد

سناریوی نمونه:

در یک پروژه صحت مادران، نظریه تغییر ممکن است این فرضیه را ارائه کند:
افزایش تعداد قابله‌های آموزش‌دیده (فعالیت) → بهبود حضور قابله‌های ماهر در هنگام ولادت (محصول) → کاهش مرگ‌ومیر مادران (نتیجه) → بهبود صحت عمومی جامعه (تأثیر)
نظریه تغییر همچنین مفروضاتی مثل پذیرش اجتماعی و دسترسی به مراکز صحی را برجسته می‌سازد.