مادیول سوم: ارزیابی نیازهای آموزشی در شرایط اضطراری

اهداف

تا پایان این مادیول، اشتراک‌کنندگان هدف و اهمیت ارزیابی نیازهای آموزشی در شرایط اضطراری را به‌خوبی درک خواهند کرد. اشتراک‌کنندگان قادر خواهند بود توضیح دهند که ارزیابی‌های سریع نیازهای آموزشی چگونه انجام می‌شود، روش‌ها و ابزارهای مناسب جمع‌آوری معلومات را شناسایی نمایند، ملاحظات جنسیت، معلولیت و آسیب‌پذیری را در ارزیابی‌ها مدغم سازند، و از یافته‌های ارزیابی برای رهنمایی برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری آموزش در شرایط اضطراری در افغانستان استفاده کنند.

مقدمه

ارزیابی نیازهای آموزشی نقطه آغاز اساسی برای برنامه‌ریزی مؤثر آموزش در شرایط اضطراری به‌شمار می‌رود. در وضعیت‌های اضطراری، تصمیم‌گیری در مورد این‌که آموزش در کجا، چگونه و برای کدام گروه‌ها ارائه شود، باید بر اساس معلومات به‌موقع و قابل اعتماد صورت گیرد. این مادیول هدف و روند انجام ارزیابی نیازهای آموزشی در شرایط بحرانی را معرفی می‌کند و تمرکز آن بر واقعیت‌های عملیاتی افغانستان است. همچنان بر جمع‌آوری سریع اما اخلاقی معلومات، توجه به جنسیت و آسیب‌پذیری، و استفاده عملی از یافته‌های ارزیابی برای رهنمایی برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری آگاهانه در آموزش در شرایط اضطراری تأکید می‌نماید.

1.3 ارزیابی‌های سریع نیازهای آموزشی

ارزیابی نیازهای آموزشی یک گام بنیادی در برنامه‌ریزی آموزش در شرایط اضطراری محسوب می‌شود. در شرایط اضطراری، تصمیم‌ها اغلب باید با سرعت اتخاذ گردد، اما این تصمیم‌ها همچنان باید بر معلومات معتبر و مرتبط استوار باشد. ارزیابی‌های سریع نیازهای آموزشی درک ابتدایی از این‌که یک وضعیت اضطراری چگونه بر دسترسی به آموزش، کیفیت، مصونیت و نظام‌های آموزشی تأثیر گذاشته است، فراهم می‌سازد.

ارزیابی سریع نیازهای آموزشی بر موارد ذیل تمرکز دارد:

·       مقیاس و ماهیت اختلال در آموزش

·        وضعیت و دسترس‌پذیری مکان های آموزشی

·       تعداد و ویژگی‌های کودکان متأثر

·       دسترس‌پذیری معلمان و تسهیل‌کنندگان

·       خطرات فوری که بر ارائه آموزش تأثیر می‌گذارد

در افغانستان، شرایط اضطراری مانند سیلاب‌ها، بی‌جاشدگی یا منازعه می‌تواند آموزش را به‌گونه ناگهانی و نابرابر در مناطق مختلف مختل سازد. ارزیابی سریع به سازمان‌ها کمک می‌کند تا حتی در شرایط محدودیت زمان و دسترسی، نیازهای اولویت‌دار را شناسایی نمایند.

ارزیابی‌های سریع معمولاً در موارد ذیل انجام می‌شود:

·       بلافاصله پس از وقوع یک وضعیت اضطراری

·       در جریان بی‌جاشدگی یا بازگشت ناگهانی

·       زمانی‌که شرایط دسترسی تغییر می‌کند

·       در آغاز برنامه‌های آموزش در شرایط اضطراری

این ارزیابی‌ها برای ارائه معلومات جامع و تفصیلی طراحی نشده‌اند؛ بلکه هدف آن‌ها فراهم‌سازی معلومات به‌موقع و قابل اجرا برای رهنمایی پاسخ‌دهی اولیه می‌باشد.

مثال:
پس از آن‌که سیلاب‌ها چندین مکتب را آسیب می‌زند، یک ارزیابی سریع مشخص می‌سازد که کدام مکاتب ناامن هستند، چه تعداد کودک از آموزش بازمانده‌اند و آیا نیاز به ایجاد مکان های موقت آموزشی وجود دارد یا خیر.

اصول کلیدی ارزیابی‌های سریع نیازهای آموزشی عبارت‌اند از:

·       به‌موقع بودن

·       عملی‌بودن

·       مصونیت تیم‌های ارزیابی

·       عدم وارد کردن آسیب    (Do No Harm)

·       جمع‌آوری اخلاقی معلومات