کیفیت در آموزش در شرایط اضطراری (Education in Emergencies – EiE) به میزان انطباق خدمات آموزشی با معیارهای مورد توافق و توانایی آنها در فراهمسازی آموزش معنادار در محیطهای امن اشاره دارد. معیارها و شاخصهای کیفیت، یک چارچوب مرجع روشن برای ارزیابی، نظارت و بهبود برنامههای آموزش در شرایط اضطراری فراهم میسازد.
اهمیت معیارهای کیفیت در آموزش در شرایط اضطراری
معیارهای کیفیت به موارد زیر کمک میکند:
• تقویت هماهنگی و انسجام میان شرکای تطبیقکننده
• محافظت از شاگردان در برابر آسیب
• اطمینان از رعایت حداقل معیارهای لازم
• تقویت پاسخگویی در برابر جوامع و تمویلکنندگان
در شرایط اضطراری، فشار برای گسترش سریع خدمات آموزشی میتواند کیفیت را تضعیف کند؛ مگر اینکه معیارهای کیفیت بهصورت واضح تعریف، تطبیق و بهطور منظم نظارت شود.
معیارهای رایج کیفیت در آموزش در شرایط اضطراری
معیارهای کیفیت معمولاً به حوزههای زیر مرتبط میباشد:
• محیطهای آموزشی امن و قابل دسترس
• نسبت مناسب شاگرد به معلم
• دسترسپذیری مواد و وسایل آموزشی
• استفاده از روشهای تدریس یادگیرندهمحور
• ادغام اقدامات حفاظت و مصونسازی در برنامهها
این معیارها اغلب بر اساس استندردهای معتبر بشردوستانه شکل گرفته و متناسب با شرایط محلی تطبیق میگردد.
شاخصها برای نظارت بر کیفیت
شاخصها معیارهای کیفیت را به عناصر قابل سنجش تبدیل میکند. نمونههایی از شاخصها عبارتاند از:
• فیصدی مکان های آموزشی که معیارهای مصونیت را رعایت میکند
• میانگین میزان حضور شاگردان ثبتنامشده
• فیصدی تسهیلکنندگان آموزشدیده در رویکردهای آموزش در شرایط اضطراری
• تعداد یا تناوب بازدیدهای نظارتی
• سایر شاخصهای مرتبط و متناسب با شرایط اضطراری
مثال:
یک برنامه فیصدی محیط های آموزشی دارای کودهای رفتاری قابل مشاهده و معلومات مصونسازی را بهعنوان شاخص ادغام حفاظت تعقیب میکند.
بومیسازی کیفیت در افغانستان
معیارهای کیفیت باید متناسب با شرایط تطبیق گردد. در افغانستان، محدودیتهای دسترسی، چالشهای امنیتی و کمبود منابع میتواند بر سطح دستیافتنی کیفیت اثر بگذارد. بنابراین، کیفیت باید بهعنوان فرآیند بهبود تدریجی درک شود، نه رسیدن به حالت ایدهآل یا کمال مطلق.
پاسخگویی در برابر جمعیتهای متأثر، یکی از اصول اساسی بشردوستانه و بخش جداییناپذیر کیفیت در برنامههای آموزش در شرایط اضطراری است. میکانیزمهای بازخورد و شکایت به شاگردان، والدین و جوامع این امکان را میدهد تا نگرانیها، پیشنهادها و مشکلات خود را بهگونهای امن مطرح نمایند.