د ناورین خطر کمول او بیړنی چمتووالی د روزنې لارښود څلورمه برخه دریم درس

 5.4  حساب‌ورکوونه او د ټولنې مالکیت

حساب‌ورکوونه د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو یوه مهمه، خو کله ناکله له پامه غورځول شوې برخه ده. د ټولنې مالکیت هغه مهال پیاوړی کېږي چې خلک پرېکړې درک کړي، د نظر څرګندولو فرصت ولري، او وکولای شي کمېټې او بنسټونه حساب‌ورکوونکي وګرځوي.

د حساب‌ورکوونې مهمې کړنلارې

·       د کمېټې د غړو شفاف او عادلانه انتخاب؛

·       د سرچینو، مهال‌وېشونو، او مسوولیتونو په اړه روښانه او پرله‌پسې اړیکه؛

·       د ټولنې د نظر راټولولو میکانېزمونه، لکه منظمې ناستې یا د وړاندیز چینلونه؛ او

·        ګډه څارنه، چې پکې ټولنه د پرمختګ په تعقیب کې فعاله ونډه اخلي.

حساب‌ورکوونه یوازې د ستونزو د راپور ورکولو معنا نه لري؛ بلکې دا ډاډمنوي چې کړنې اړوندې، باوري، او د ټولنې له ملاتړ سره پر مخ ولاړې شي.
بېلګه:

یوه ټولنه دخطر پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو کمېټه د سېلاب د مخنیوي لپاره کوچني فنډونه اداره کوي. کله چې پرېکړې د ټولنې له مشورې پرته وشي، باور کمېږي. د منظمې ټولنیزې ناستې او د لګښتونو د عامه راپور ورکولو له پیل وروسته، باور بېرته پیاوړی کېږي او د خلکو ګډون زیاتېږي.

6.4  د قضیې څېړنه: په یوه کلیوالي ولسوالۍ کې د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمول

په یوه کلیوالي ولسوالۍ کې چې له فصلي سېلابونو څخه اغېزمنه وه، یو غیردولتي بنسټ د دوو کلونو لپاره د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو نوښت ملاتړ وکړ.
شالید:

·       د پسرلي پرله‌پسې سېلابونو کورونو او کرنیزو ځمکو ته زیان رسولی و؛

·       د سېلاب د موسم پر مهال بهرنی لاسرسی محدود و؛ او

·       پر کرنه لوړه تکیه موجوده وه.

د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو بهیر:

·       د ټولنې د خطر نقشه‌کولو د سېلاب لارې او زیان‌منې کورنۍ په ګوته کړې؛

·       له ښځو او سړیو سره جلا بحثونه ترسره شول؛

·       د موافقې له مخې د ناورین د خطر کمولو کمېټه جوړه شوه؛ او

·       لومړیتوب ورکړل شوي اقدامات د اوبو د لارو پاکول، د سیند د غاړو پیاوړتیا د ځایي موادو په وسیله، او د یو ساده خبرداري سیستم جوړول وو.

پایلې:

·       کورونو ته د سېلاب زیان په څرګنده توګه کم شو؛

·       کورنیو د خبرداري پر مهال خپلې شتمنۍ په وخت انتقالولې؛

·       د ټولنې غړو د مخنیوي اقدامات په خپلواکه توګه ساتل او دوام یې ورکړ؛ او

·       له ولسوالۍ د اړوندو ادارو سره همغږي ښه او منسجمه شوه.

زده‌کړې:

·       ځایي مالکیت د مداخلاتو پایښت پیاوړی کړ؛

·       کوچنیو، عملي او د تطبیق وړ اقداماتو د پام وړ اغېز درلود؛ او

·       د ښځو ګډون د خطر د پېژندنې کیفیت او بشپړتیا ښه کړ.

دا قضیه څرګندوي چې د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمول حتی د محدودو سرچینو په شتون کې هم کولی شي د ناورین خطر په اغېزمن ډول راکم کړي.

7.4  د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو نښلول له بنسټیزو او بهرنیو سیستمونو سره

د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمول باید په جلا ډول عملي نه شي. د ټولنې کړنې باید له لاندې سیستمونو سره منظمې اړیکې ولري:

·       د غیر دولتي بنسټونو د بیړني چمتووالي پلانونه؛

·       د ولسوالۍ په کچه د همغږۍ میکانېزمونه؛

·       د مخکیني خبرداري سیستمونه؛ او

·       د غبرګون سکتوري جوړښتونه.

دا اړیکې مرسته کوي چې:

·       د ټولنې د خبرداري بنسټونو عملي کړنې فعالې کړي؛

·       د ټولنې اړتیاوې په چټک او روښانه ډول شریکې شي؛ او

·       بهرنی ملاتړ د ځایي هڅو بشپړونه وکړي، نه دا چې بدیل یې شي.

د غیردولتي بنسټونو لپاره، د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمول دا معنا لري چې دا فعالیتونه باید له داخلي اضطراري پلان جوړونې او د همغږۍ له ترتیباتو سره بشپړ سمون ولري.

لنډیز

دې برخط د ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمولو مفهوم او بنسټیز اصول تشریح کړل او د افغانستان په ناورین‌ځپلو او نازکو شرایطو کې یې پر ارزښت ټینګار وکړ. دې مادیول دا روښانه کړه چې ټولنې او ځایي جوړښتونه څنګه په اغېزمن ډول ښکېل کېدای شي، د ټولنیزو کمېټو او رضاکارانو رول یې بیان کړ، او د حساب‌ورکوونې او د ټولنې د مالکیت پر اهمیت یې رڼا واچوله. د عملي بېلګو او یوې قضیې څېړنې له لارې، مادیول وښودله چې ټولنې پر بنسټ د ناورین د خطر کمول څنګه ځایي وړتیاوې پیاوړې کوي، د ناورین اغېزې راکموي، او د خطر د کمولو د هڅو پایښت زیاتوي.