د خطر مدیریت څلورمه برخه دوهم درس

. چک‌لسټونه او پوښتنلیکونه (Checklists and Questionnaires)

4. تحلیل (SWOT Analysis)

(SWOT)، Strengths یعنی قوت، Weaknesses یعنی ضعفونه، Opportunities یعنی فرصتونه، او Threats یعنی ګواښونه. دا یو مشهور ستراتیژیک ابزار دی چې له ټیم سره مرسته کوي ترڅو د پروژې په بریا باندې اغېزې لرونکي داخلي او خارجي فکتورونه وڅېړي—پدې کې احتمالي خطرونه او د خطر ځوابي لارې هم شاملې دي.

دا څنګه کار کوي؟

· یو فلیپ‌چارټ، فورمه، یا ډیجیټل سند په څلور برخو وویشئ:

o Strengths: هغه داخلي قوتونه چې د پروژه ملاتړ کوي

o Weaknesses: هغه داخلي نیمګړتیاوې یا محدودیتونه چې پروژې ته خنډ دي

o Opportunities: بهرني یا بیروني شرایط چې د بریا فرصت برابروي

o Threats: بهرني یا بیروني فکتورونه چې د پروژې لپاره ګواښ رامنځته کوي

· د ټیم غړي، شریکان یا د ټولنې استازي راوبلئ، ترڅو د هرې برخې لپاره مشخص نظرونه وړاندې کړي

· د Weaknesses او Threats برخې د خطر ثبت‌پاڼې لپاره د خطرونو د پېژندنې سرچینې وګورئ

· د Strengths او Opportunities برخې د خطر ځوابي ستراتیژۍ وکاروئ، ترڅو د مقاومت ظرفیت لوړ شي

د SWOT کارولو له لارې د خطر پېژندنه:

· Weaknesses، داخلي خطرونه څرګندوي، لکه:

o د تخنیکي مهارتونو یا تجربې نشتوالی

o د بشري یا مالي منابعو محدودیت

o کم زورې اړیکه یا همغږي

o غیر واقعي مهال‌وېش یا فرضیې

o ټیټ کیفیت یا بې‌باوره سیستمونه

• Threats ، بهرني خطرونه څرګندوي، لکه:

o د تمویل کوونکو شرایط یا تګلارو بدلون

o سیاسي بې‌ثباتي یا د لاسرسي محدودیتونه

o طبیعي افتونه یا د چاپېریال تخریب

o د بازار بې‌ثباتي یا انفلاسیون

o قانوني یا مقرراتي نامعلوم حالت

د دې برخو تحلیل له موږ سره مرسته کوي چې یوه بشپړه او د شرایطو سره سمه د خطر ثبت‌پاڼه جوړه شي چې هم داخلي کمزورتیاوې او هم بهرني ګواښونه راونغاړي.

په عین وخت کې، Strengths او Opportunities دا کارونه هم کوي:

· د داخل ظرفیتونو په وسیله د خطر کمولو ستراتیژي جوړول

· له موجودو همکاریو یا تمویل فرصتونو څخه د مقاومت جوړول

· د پروژې پایله او انعطاف‌پذیري لوړول

بېلګه: د ښځو د اقتصادي پیاوړتیا پروژه – کندهار

موندنې	SWOT برخه
د ټولنې قوي باور، تجربه‌لرونکې ښځینه روزونکې	Strengths
د انټرنېټ محدود لاسرسی، د بیکاپ برېښنا سرچینو نشتوالی	Weaknesses
د ډیجیټلي شمولیت او موبایلي زده‌کړو لپاره د تمویل کوونکو علاقه‌مندي	Opportunities
محافظه‌کار غبرګون، سیاسي نامعلوم حالت، محدود خوځښت	Threats

· په هغو سیمو کې چې د چاپي موادو کارول محدود وو او هلته د انټرنېټ لاسرسی هم کمزوری وو، د مشرانو ښکېلتیا د Threats او Weaknesses برخې د پروژې د خطر ثبت‌پاڼه بشپړه کړه، په داسې حال کې چې Strengths او Opportunities د خطر د کمولو د ستراتیژیو په ټاکلو کې مرسته وکړه.

د خطر په مدیریت کې د SWOT قوت او محدودیتونه

محدودیتونه	قوت
که سمه لارښوونه ونه شي، پراخ یا عمومي خطرونه تولیدوي	د داخلي او خارجي فکتورونو په اړه منظم، ستراتیژیک فکر هڅوي
د دقیقو خطرونو استخراج لپاره تجربه‌لرونکی تسهیل‌کوونکی غواړي	د خطر پېژندنه د سازماني ظرفیتونو سره نښلوي
خطرونه کېدای شي د نورو غیر اړوندو ستراتیژیکو موضوعاتو تر سیوري لاندې راشي	د ګواښونو او فرصتونو دواړو لپاره تحلیل برابروي

منبع: د USAID Learning Lab وړاندیز کوي چې د پروژې د ډیزاین پر مهال SWOT وکارول شي، په ځانګړي ډول کله چې سیاسي حالت نازک وي د ګواښونو د وختي پېژندنې لپاره ښه مؤثریت لري.